przykłady rytmów sezonowych w świecie roślin i zwierząt
SZKOLNE KONKURSY 2023/2024. szkolny konkurs "Mój ulubiony święty". w punkcie, który brzmi "Nasi Święci przyjaciele". Święty Mikołaj. Gratulujemy i zachęcamy do następnych konkursów. "Mój różaniec" dla klas 1-3. Dzieci wykonały różańce według swojego pomysłu. Wykazały się swoją kreatywnością i pomysłowością.
Quand Chuck Rencontre Larry Bande Annonce Vf. Bawełna jako przyczyna wojny secesyjnej, rośliny przyprawowe jako cel podróży Kolumba, ziemniaki, których nieurodzaj zmienił historię Irlandii, a potem i Stanów Zjednoczonych... Historia świata wygląda bardzo ciekawie, jeśli spojrzy się na nią od nowa – z punktu widzenia roślin! – przekonuje Wojciech Doroszewicz z UW. Historia świata według roślin Wojciech Doroszewicz, doktorant Instytutu Studiów Regionalnych i Globalnych Uniwersytetu Warszawskiego podczas wykładu "Historia świata według roślin" w ramach Festiwalu Nauki w Warszawie opowiedział, że rośliny zmieniają historię świata. I to nie tylko kulinarną. Badacz opowiedział historię tulipanów, które stały się przyczyną pierwszej bańki spekulacyjnej w królestwie Niderlandów. W XVII wieku pojawił się ogromy popyt na tulipany. Szczególnie w cenie były te kwiaty, których płatki były w szczególny sposób wybarwione przez chorobę wirusową. Cebulki takich kwiatów zaczęły osiągać niebotyczne ceny – jedna sztuka niekiedy sprzedawana była za 1000 ówczesnych guldenów, co można porównać do wartości 10-krotności rocznej pensji. Najdroższą cebulkę tulipana sprzedano natomiast aż za 6000 guldenów. Popyt tak przerósł podaż, że wkrótce zaczęto sprzedawać cebulki, które nawet jeszcze nie wyrosły. A to doprowadziło do pierwszego w historii krachu, co zatrzęsło gospodarką ówczesnego państwa. W historii nieźle namieszał też ziemniak. Ta roślina trafiła do Europy z Ameryki, ale niezbyt szybko przyjęła się jako roślina jadalna. Początkowo nawet - jako że ziemniak na surowo nie nadaje się do spożycia – nazywano go "bulwą Belzebuba". Roślinę uprawiano więc początkowo w Europie w celach ozdobnych. Doroszewicz powiedział, że Maria Antonina nosiła kwiaty ziemniaka przy swoich sukniach. Dopiero z czasem zrozumiano, że bulwy po ugotowaniu są smaczne i pożywne. Dlatego w XVIII wieku Fryderyk Wielki nakazał w Prusach uprawiać tę roślinę. "Ziemniak zaczął się przyjmować. Bez niego rewolucja przemysłowa nie miałaby miejsca" – ocenił Doroszewicz i wyjaśnił, że dzięki ziemniakom rosnąca liczba ludności w miastach miała co jeść. Światowa gospodarka zaczęła być w dużym stopniu zależna od upraw ziemniaka. Fot. S. Hermann & F. Richter/Pixabay Kwiat ziemniaka Boleśnie przekonała się o tym w drugiej połowie XIX w. Irlandia, kiedy patogeny opanowały tam uprawy ziemniaka. Doprowadziło to do wielkiego głodu w Irlandii. Ponad 1 mln mieszkańców umarło z głodu, a ponad 2 mln wyemigrowały do Stanów Zjednoczonych, co w sporym stopniu wpłynęło na losy tego państwa. Rośliny stały też u podłoża odkryć geograficznych. W końcu motywacją podróży Krzysztofa Kolumba i poszukiwania nowej drogi do Indii były rośliny korzenne - pieprz, cynamon, goździki, gałka muszkatołowa. Były one drogie i pomagały w przechowywaniu żywności – mięsa, które dzięki konserwacji nie psuło się tak łatwo. Doroszewicz opowiedział też o roślinach, które pomogły Europejczykom podbić Amerykę. A były to... przywożone ze zwierzętami europejskie chwasty takie jak mniszek lekarski, koniczyna czy babka. Indianie nazywali je "stopą Anglika", bo z czasem wyrastały w każdym miejscu, w którym zatrzymywali się najeźdźcy. Dzięki europejskim chwastom zwierzętom hodowlanym – np. krowom i świniom, które przywożono do Ameryki – łatwiej było się zaadaptować do nowych warunków. Nieco mniej w Polsce znana roślina – brezylka ciernista – odegrała z kolei ważną rolę w historii Brazylii. Doroszewicz wyjaśnił, że nazwa "Brazylia" pochodzi właśnie od brezylki, która była najważniejszą rośliną eksportowaną z tamtych rejonów. Drewno tego drzewa miało walory ozdobne. Stosowano je przy budowie okrętów, mebli czy w lutnictwie. Poza tym z rośliny tej uzyskiwano barwnik stosowany do barwienia szat biskupich czy kardynalskich. Nadmierna eksploatacja brezylki ciernistej sprawiła jednak, że teraz jest to gatunek zagrożony wyginięciem. Fot. Stan Shebs/Wikimedia Commons Brezelka ciernista Inną z roślin, która zmieniła historię, był chinowiec. Doroszewicz zwrócił uwagę, że zawarte w korze tego drzewa związki – chinina i chinidyna – pomagają zwalczać malarię. A to malaria sprawiała, że Europejczykom nie udało się podbić Afryki tak szybko jak Ameryki. Kiedy jednak odkryto lek na malarię – droga do podboju Afryki w XIX wieku stała się łatwiejsza. Również banany zapisały się w historii świata - zwłaszcza w historiach krajów Ameryki Łacińskiej w XX wieku. Korporacja United Fruit Company, która miała monopol na eksport owoców tropikalnych z krajów Ameryki Środkowej wspierana była przez USA. Korporacja ta tak silnie wpływała na politykę i rządy krajów, że nazywano je potem bananowymi republikami. Doroszewicz zwrócił też uwagę na rolę bawełny w wojnie secesyjnej. Roślina ta stanowiła trzon gospodarki stanów Południa. Gdyby nie niewolnictwo, uprawa bawełny przestałaby być opłacalna. Dlatego stany Południa nie zgadzały się, by obalić niewolnictwo. Doktorant wymieniał też, jak dużą rolę w historii odegrała trzcina cukrowa, kauczukowiec, kawa, tytoń czy kakao. Badacz zastanawiał się też, jakie rośliny odegrają rolę w przyszłej historii świata. 2016-10-07Tekst: źródło – PAP - Nauka w Polsce, zdjęcie tytułowe: NadineDoerle/Pixabay
Kotu Homerowi brakuje prawdziwego przyjaciela Postanawia wyruszyć w świat w jego poszukiwaniu. Najpierw musi się jednak zastanowić, co w przyjaźni jest dla niego najważniejsze. Czy opiekowanie się sobą nawzajem, czy bezinteresowność i pełne oddanie, a może wierność? W swej podróży pozna niezwykłe pary: mrówki i mszyce, rybę podnawkę i rekina, sikorę i drozda, koźlarza babkę i brzozę, zawisaka powojowca i floksa oraz wiele innych stworzeń. Czy znajdzie bratnią duszę? Emilia Dziubak w piękny sposób łączy opowieść o przyjaźni z ciekawostkami z życia zwierząt i roślin. Emilia Dziubak ukończyła grafikę na Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu. Debiutowała w 2011 roku autorską książką kucharską dla dzieci pt. Gratka dla małego niejadka, która znalazła się w ścisłym finale konkursu na najpiękniejsze książki obrazkowe 4th CJ Picture Book Award w Korei. Jej ilustracje ukazują się w takich czasopismach jak Gaga, Przekrój, Wprost czy Art & Business. Dwukrotnie otrzymała nominacje w konkursie PTWK Najpiękniejsze Książki Roku. Laureatka Nagrody Literackiej Warszawy w 2014 r. za książkę Proszę mnie przytulić.
Rośliny mogą nie tylko pięknie wyglądać i dobrze smakować, ale też zmieniać losy świata. O ich wpływie na bieg dziejów opowiadał podczas XX Festiwalu Nauki przyrodnik i latynoamerykanista Wojciech Doroszewicz. Tulipany są znane ze swego piękna i są symbolem Holandii, choć wcale z tego kraju nie pochodzą. Stały się jednak w nim, jak mówił przyrodnik, przyczyną pierwszej w historii bańki spekulacyjnej. Cebulki tych kwiatów były tak pożądane, że osiągały na rynku kwoty równe cenom całych gospodarstw rolnych. Chęć zysku sprawiła, że zaczęto handlować cebulkami, które jeszcze nie istniały. Stało się to przyczyną bankructw, które zachwiały w XVII w. gospodarką Królestwa Niderlandów. Niemały wpływ na losy świata miał również powszechnie wykorzystywany dziś w kuchni ziemniak. Roślina odkryta w Ameryce Południowej nie od razu przyjęła się w Europie. Jak mówił Doroszewicz, w niektórych krajach nazywany był „bulbą Belzebuba” i uważany za roślinę trującą – zapewne ze względu na dolegliwości, jakie powoduje zjedzenie go w stanie surowym. Jego spożycie stało się powszechne dopiero w XVIII w. i – jak mówił przyrodnik – miało swój udział w rewolucji przemysłowej. Pozwoliło bowiem wykarmić całe rzesze robotników i chłopów. Nie możesz obejrzeć wykładu? Posłuchaj podcastu: Walory ziemniaka stały się też jednak przyczyną tragedii. Gdy w XIX w. Irlandia padła ofiarą chorób atakujących uprawy kartofla, Anglia doprowadziła do blokady wyspy. Jak wskazał Jaroszewicz, stało się to przyczyną wielkiego głodu, który zdziesiątkował populację Irlandczyków i stał się przyczyną ich masowej emigracji do Stanów Zjednoczonych. Potomkiem imigrantów z „Zielonej Wyspy” był prezydent USA John Kennedy. Jak opowiadał przyrodnik, rośliny miały też swój niemały udział w podboju obu Ameryk. Chodzi konkretnie o przywleczone przez Europejczyków różne gatunki mniszka, koniczyny, trawy i babki. Ta ostatnia otrzymała nawet wśród niektórych plemion indiańskich nazwę „stopa Anglika”, bo ich członkowie sądzili, że roślina wyrasta wszędzie, gdzie nastąpi Europejczyk. Udana inwazja tych roślin po drugiej stronie Atlantyku umożliwiła wypasanie sprowadzonych z Europy gatunków trzody i bydła. Odkryty na kontynencie amerykańskim kauczukowiec stał się kamieniem milowym w dziejach motoryzacji. Gdyby nie wytwarzany z jego soku lateks i produkowane z niego opony, samochody nie mogłyby osiągać dużych prędkości. Rośliny naznaczyły też niestety na historii ludzkości piętno wyzysku i wojen. Jak opowiadał Jaroszewicz, gdyby nie chinina pozyskiwana z chinowca, która posiada właściwości antymalaryczne, biały człowiek nie podbiłby w XIX w. Afryki. Niewolnicy z „Czarnego Lądu”, których sprowadzano do Ameryki Południowej i Środkowej na plantacje trzciny cukrowej, całkowicie zmienili tamtejszą strukturę społeczną. Na Lądzie Afrykańskim drenaż zasobów ludzkich doprowadził z kolei do zniszczenia wielu lokalnych kultur. Przyczyną wojny secesyjnej w USA był brak zgody Południa na likwidację niewolnictwa, bo zachwiałoby to tamtejszymi fortunami opartymi na uprawie bawełny. Rośliny nadal wpływają na historię ludzkości. Jako jeden z przykładów przyrodnik wskazał jarofę. Roślina jest bardzo bogata w tłuszcze i może stanowić alternatywę dla palmy olejowej, której uprawy są przyczyną zagłady lasów tropikalnych. Pod uprawę jarofy nie trzeba wycinać naturalnych puszcz, bo przyjmuje się ona nawet na zasolonych pustyniach. Więcej w załączonym filmie z wykładu. Zapraszamy do oglądania. *** Inicjatywa organizacji Festiwali Nauki w Warszawie, zapoczątkowana przez prof. Davida Shugara (fizyka i biologa molekularnego, twórcy polskiej szkoły biofizyki molekularnej) narodziła się w Interdyscyplinarnym Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego (ICM) UW we wrześniu 1996 roku. Dokumentem formalnie powołującym Festiwal było Porozumienie podpisane w grudniu 1996 roku przez Rektorów Uniwersytetu Warszawskiego, Politechniki Warszawskiej i Prezesa Polskiej Akademii Nauk. Dyrektorem Festiwalu Nauki w Warszawie został dr hab. Maciej Geller z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Od stycznia 2006 roku Festiwal nie jest już związany organizacyjnie z ICM. Jego animatorami są Wydział Fizyki UW i Instytut Biochemii i Biofizyki PAN, a oficjalnym reprezentantem, na mocy porozumienia Sygnatariuszy Porozumienia, pozostaje od początku Uniwersytet Warszawski. Od 2010 roku tytuł animatora otrzymał także Wydział Fizyki Politechniki Warszawskiej. W 2014 roku nowym dyrektorem Festiwalu została dr Zuzanna Toeplitz, związana z Wydziałem Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. źródło: *** Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach Polska.
21-03-2011 01:00Ludzie od zarania dziejów na podstawie zachowania zwierząt i rozwoju roślin przewidywali pogodę, orali i siali. Dobrze znali cykl przyrody. Świadczą o tym nazwy miesięcy: kwiecień - pojawiają się kwiaty, lipiec - kwitną lipy, wrzesień - kwitną wrzosy, listopad - opadają liście, a grudzień - zamarza ziemia. W XVIII wieku, za sprawą Linneusza, powstała nauka opisująca zjawiska przyrodnicze związane z porami roku, zwana fenologią. Z niej wyodrębniły się działy: fitofenologia zajmująca się roślinami, zoofenologia badająca zjawiska w świecie zwierząt i agrofenologia, stawiająca sobie cele praktyczne związane z Paweł Słomczyński / AG1 z 1Fot. Paweł Słomczyński / AGRośliny-wskaźniki Warunki klimatyczne i pogoda wpływają na cykl życia roślin, ale rozwój poszczególnych gatunków następuje w określonej kolejności. Dzięki temu rośliny mogą spełniać funkcję kalendarza. Istotny jest termin, w którym rozpoczynają lub kończą określoną fazę rozwojową - tworzą liście, kwitną, owocują i przygotowują się do zimowego spoczynku. Zwykle obserwacje fenologiczne dotyczą kilku gatunków wybranych przez botaników, tzw. wskaźnikowych. Inne mogą być mało miarodajne. Na podstawie znajomości rozwoju dzikich i ogrodowych roślin botanicy wyróżnili 12 pór roku. Są to: przedwiośnie, pierwiośnie, wiosna, wczesne lato, lato, późne lato, wczesna jesień, złota jesień, późna jesień, przedzimek, zima właściwa i spodzimek. Ich przebieg bywa różny - np. przedwiośnie czasem zaczyna się w styczniu, w innym roku natomiast dopiero w kwietniu i trwa od kilku dni do dziesięciu tygodni. Niekiedy jakaś pora fenologiczna może wcale nie wystąpić (na przykład jeśli wczesny mróz zwarzy zielone liście, nie ma złotej jesieni). Niezmienna jednak pozostaje kolejność pojawiania się sygnalnych zjawisk w rocznym cyklu - i tak zawsze najpierw zaczyna pylić leszczyna, później kwitnie pierwiosnek, jarzębina zaś owocuje przed obserwacje Najbardziej miarodajny kalendarz fenologiczny uzyskamy na podstawie własnych obserwacji, gdyż warunki klimatyczne w Polsce są bardzo zróżnicowane. Położenie geograficzne, wysokość nad poziomem morza, ukształtowanie terenu, bliskość lasu lub dużego zbiornika wodnego - wszystko to ma wpływ na wegetację. Inny jest też jej cykl w miastach i na terenie otwartym. Dzięki znajomości fenologii łatwiej nam będzie przewidzieć, kiedy rozpocząć prace ogrodowe. Na przykład, gdy zakwitną forsycje, należy zacząć kosić trawniki, w porze ukazywania się kwiatów mniszka zaczynamy zwalczać śmietkę cebulankę, a w okresie kwitnienia akacji najlepiej ukorzeniają się sadzonki zielne. Warto też tak zaprojektować rabaty, by zmieniały urodę zgodnie z porami roku w kalendarzu astronomicznym Kalendarz, którego używamy na co dzień, dzieli się na ściśle ustalone cztery pory roku: wiosna - rozpoczyna się 21 marca (zrównanie dnia z nocą); lato - rozpoczyna się 24 czerwca (najdłuższy dzień w roku); jesień - rozpoczyna się 23 września (zrównanie dnia z nocą); zima - rozpoczyna się 22 grudnia (najkrótszy dzień w roku).
Przemysłowe włókno konopne Włókna konopne należą do najdłuższych i najsilniejszych włókien w świecie Hanffasern Hanffasern gehören zu den längsten und stärksten Fasern in der groszek- jeden z najpiękniejszych i ukochany w świecie roślin wspinaczkowych które są powszechnie używane do pionowych balkonami ogrodniczych i okien tarasów altanach i innych małych form e Erbsen- eine der schönsten und beliebtesten in der Welt der kletternden Pflanzendie üblicherweise für den vertikalen Garten Balkonen und Fenstern Terrassen Lauben und anderen kleinen architektonischen Formen verwendet racji swojej długiej historii rozwoju i wielu pierwotnych cech miłorząbjapoński uchodzi za najstarszą żyjącą skamieniałość w świecie roślin którego bliżsi krewni(gatunki) seiner langen Entwicklungsgeschichte und einer Reihe von ursprünglichen Merkmalen gilt der Ginkgo biloba alsdas älteste lebende Fossil der Pflanzenweltdessen nähere Verwandte alle ausgestorben w przeciwieństwie do prawidłowości biologicznych w świecie roślin czy zwierząt w przypadku człowieka- Boża interwencja wyrażająca się darem nowego Życia Ludzkiego przerasta z istoty swej wszelkie inne formy powstającego ' sich als Gabe Neuen Menschen-Lebens äußert seinem Wesen nach alle anderen Formen des entstehenden'Lebens. kontrolowane oczyszczone i delikatnie rozdrobnione- służą jako materiał wyjściowy do produkcji wyciągów zgodnie z poniższym und Gewürzkräuter(„Edelsteine aus dem Pflanzenreich“) fachmännisch selektiert kontrolliert gereinigt und schonend zerkleinert dienen als Ausgangsmaterial zur Herstellung von Auszügen nach folgendem Schema. tych najmniejszych Gór Srodkowych w Niemczech. wie die Landschaft dieses kleinsten deutschen laminowane firmy TarkettLaminatboden von Tarkett sind in 100 Ländern auf der ganzen Welt verkauft bei 28MI Pflanzen Szukając środków mających pomóc ci w identyfikowaniu ziółbędziesz potrzebować jednego które opisuje rośliny zlokalizowane w części świata którą Wenn Sie weiterführende Materialien suchen die bei der Bestimmung derJesteśmy podatni na łatwą resorpcję jej negatywnych przejawów przyjmując poprzezzakorzenienie się w niej to wszystko co w niej jest zawarte podobnie jak świat roślin przyjmuje wszystko z gleby w jakiej się können leicht damit beginnen diese negativen Einflüsse zu absorbieren-indem wir sie aufnehmen wie Pflanzen durch ihre Wurzeln aufnehmen was im Boden oder die'Kultur' in der sie eingepflanzt sind enthalten świecie jest wiele roślin posiadające właściwości lecznicze które są wykorzystywane zarówno do produkcji produktów leczniczych jak i do użytku der Welt gibt es viele Pflanzen besitzen medizinische Eigenschaftendie sowohl für die Herstellung von Arzneimitteln als auch für den Heimgebrauch verwendet z uroków Ameryki Łacińskiej na początku odkrywców było bogactwo dziwnych ipięknych gatunków roślin nieznanych wcześniej w starym der Appelle von Lateinamerika in die frühen Entdecker war der Reichtum der seltsame undJeżeli komuś to wystarczy może pozostać przez resztę dnia w termie i do woli korzystać z pięciu różnych saun i łaźni parowych jacuzzi basenów itd. zostawić pociechę w strefie dla dzieci i udać się do strefy wypoczynku. Wszyscy inni mogą- w pojedynkę lub pod opieką przewodników- poznawać niezwykły świat roślin i zwierząt tego das schon reicht der bleibt den Rest des Tages im Inneren der Therme mit ihren fünf verschiedenen Saunen und Dampfbädern Whirlpools Schwimmbecken Kinder- und Ruhebereichen. Alle anderen können allein oder mit den St. Martins Scouts die einzigartige Pflanzen- und Tierwelt in der Umgebung zasugerował Chris tym narzędziemjest mówiąc prosto spojrzenie na nas i świat z perspektywy roślin i dieses Hilfsmittel ist ganz einfachEkspozycja koncypowana w sposób nowoczesny która zaprowadzi Państwa do świata znanych i nieznanych modern aufgefasste Exposition führt uns in die Welt bekannter sowie fremder najsilniejszym źródłem roślin na świecie dla nieuchwytnego kwasu tłuszczowego Omega ist die stärkste Pflanze-Quelle in der Welt für die schwer fassbare Fettsäure na świecie jest roślin dających tak wielką różnorodność owoców jak sehr wenige Pflanzen der Welt zeichnen sich durch eine Vielfalt ihrer Früchte aus wie die ponad 80% gatunków kwiatów na świecie i 80% gatunków roślin w Europie zależy całkowicie od zapylania przez owady głównie przez hängen über 80% der Arten blühender Pflanzen weltweit und 80% der in Europa kultivierten Pflanzenarten direkt von der Bestäubung durch Insekten zum größten Teil von BienenChodzi o najstarszy i najczęściej odwiedzany park narodowy w Chorwacji który pełen jest różnorodnego świata roślin i ist der älteste und meistbesuchte Nationalpark Kroatiens mit verschiedenartiger Pflanzen- und przez UE projekt AGROCOS to wyprawa w świat roślin w poszukiwaniu naturalnych substytutów dla składników syntetycznych obecnie stosowanych w kosmetykach i produktach agrochemicznych takich jak środki owadobójcze chwastobójcze i von der EU geförderte Projekt AGROCOS durchstöbert die Pflanzenwelt nach natürlichen Stoffen die heute übliche synthetische Inhaltsstoffe ersetzen könnten wie sie sich in kosmetischen Erzeugnissen aber auch in agrochemischen Produkten wie Insekten- Unkraut- und Pilzbekämpfungsmitteln przykładem jest pszenica która jest również jedną z podstawowych roślin uprawnych na świecie ale jej cechy charakterystyczne są zupełnie anderes Beispiel ist Getreide ist eine der wichtigsten Nutzpflanzen auf der Welt aber die Wachstumsbedingungen sind verglichen mit Reis sehr o ryzyku- zaobserwowaliśmy że niestabilność cen roślin jadalnych jest w Afryce najwyższa na wir vom Risiko sprechen wir haben gesehen dass Preisschwankungen von Nahrungsfrüchten in Afrika die höchsten der Welt porównać tabelę z następnym wykresemprzedstawiającym główne rejony upraw kilku spośród najważniejszych roślin uprawnych na świecie jak pszenica kukurydza ryż i können die Tabelle mit der folgenden Grafik vergleichendie die Hauptwachstumsgebiete für einige der wichtigsten Nutzpflanzen auf der Welt zeigt. Hierzu gehören Weizen Mais Reis und ocieplenia po epocelodowej rolnictwo przyjmuje się w kilku miejscach na Ziemi. W starożytnym świecie miejscem o największym nagromadzeniu roślin i zwierząt które można udomowić jest tzw. Żyzny Półksiężyc na Bliskim Eiszeit wird der Ackerbau an einem halben Dutzend Orten weltweit betrieben aber wegen der geografischen Lage ist kein anderer Ort in der Antike reicher mit Pflanzen und Tieren die man züchten kannWszakże ci ludzie jak nasiona roślin wędrują po całym świecie tam gdzie zostaną wysłani a potem znowu i znowu odrywają się- i na wandern diese Menschen wie Pflanzensamen überall auf der Welt dahin wohin sie gesandt werden und dann wieder und wieder- und auf der znany jako 'haung qi' lub chi. belonging do rodziny bobowatych(Fabaceae) i podrodziny Faboideae. Itisjeden z najbardziej potężnych roślin odpornościowy budynek na bekannt als 'haung Qi' oder chi. belonging der Hülsenfrucht Familie Fabaceae und der Unterfamilie Faboideae. Itiseiner der mächtigsten Pflanzen immun-Gebäude auf dem Planeten.
przykłady rytmów sezonowych w świecie roślin i zwierząt